---
# don't change URL, for reference only
url: https://crimethinc.com/2020/03/18/przetrwac-wirusa-anarchistyczny-poradnik-kapitalizm-w-kryzysie-wschodzacy-totalitaryzm-strategie-oporu

lang: pl
title: Przetrwać Wirusa: Anarchistyczny poradnik
subtitle: Kapitalizm w Kryzysie — Wschodzący Totalitaryzm — Strategie Oporu
tags: Italy, pandemic, Coronovirus

# for cwc.im short URL used in syndication (e.g. social media posts)
short_path: /

# for link previews in social media / messaging apps
summary: Let's protect ourselves and each other from the threat posed by the virus and a social order that never preserved our well-being in the first place.
---

Pandemia nie minie w ciągu następnych kilku tygodni. Nawet jeśli  rygorystyczne środki izolujące wystarczą do zredukowania liczby infekcji do stanu sprzed miesiąca, [wirus może ponownie zacząć rozprzestrzeniać się wykładniczo](https://www.imperial.ac.uk/media/imperial-college/medicine/sph/ide/gida-fellowships/Imperial-College-COVID19-NPI-modelling-16-03-2020.pdf?fbclid=IwAR1o2uDdlENcYpUBO1WIcUkYVM4yhWi0ohcsLqK4usHt0bPKzJ2G1XbIi34), jak tylko działania te zostaną zawieszone. Obecna sytuacja  najprawdopodobniej będzie trwała miesiącami – niespodziewane godziny  policyjne, niekonsekwentne kwarantanny, coraz bardziej beznadziejne  warunki – aczkolwiek prawie na pewno zmieni swoją formę w momencie, w  którym napięcia wewnątrz niej wykipią. Aby przygotować się na ten  moment, musimy bronić się i siebie nawzajem przed zagrożeniem stawianym  przez wirusa, przemyśleć pytania dotyczące ryzyka i bezpieczeństwa,  które stawia pandemia, i skonfrontować się z katastrofalnymi  następstwami społecznego porządku, który nigdy nie miał na celu  zabezpieczania naszego dobrobytu w pierwszej kolejności.

# Przetrwać Wirusa

Wieloletnie anarchistyczne formy organizacji i ochrony mają dużo do  zaoferowania jeśli chodzi o pandemię i panikę, którą wywołuje.

# Stwórz grupę zażyłości

Perspektywa kwarantanny wiele nam mówi o naszym sposobie życia. Ci,  którzy żyją w zżytych rodzinach czy w pełnych radości kolektywnych  domach, są w o wiele lepszej sytuacji niż ci z rozbitymi małżeństwami  czy z wielkimi, pustymi domami tylko dla siebie. Przypomina nam to, co w życiu jest naprawdę ważne. Wbrew modelom bezpieczeństwa, które są  reprezentowane przez burżuazyjny sen o tradycyjnym modelu rodziny i  zagraniczną politykę USA, która go odzwierciedla, **bycie razem i opieka** są o wiele ważniejsze niż rodzaj ochrony oparty na odgradzaniu się od świata.

“Społeczne dystansowanie” nie może oznaczać całkowitej izolacji. Nie  będziemy bezpieczniejsi, jeśli nasze społeczeństwo zostanie zredukowane  do grupy zatomizowanych jednostek. Nie ochroni nas to przed wirusem ani  przed napięciem tej sytuacji, ani przed kumulowaniem władzy, które  planują [kapitaliści](https://twitter.com/crimethinc/status/1239687783675047936) i [organy państwowe](https://pl.crimethinc.com/2020/03/12/against-the-coronavirus-and-the-opportunism-of-the-state-anarchists-in-italy-report-on-the-spread-of-the-virus-and-the-quarantine). Na tyle na ile starszym ludziom grozi ryzyko ze strony wirusa, i tak są już przecież odizolowani od społeczeństwa; zabranianie im kontaktu z  innymi nie pomoże ich zdrowiu fizycznemu i psychicznemu. Każdy z nas  powinien być częścią zżytej grupy, co maksymalizuje zarówno nasze  bezpieczeństwo jak i naszą wspólną zdolność do czerpania radości z życia i podejmowania działań.

[[https://cdn.crimethinc.com/assets/articles/2020/03/18/3.jpg]]

Wybierz grupę ludzi, którym ufasz – najlepiej takich, z którymi  dzielisz codzienne życie, którzy dzielą podobne czynniki i poziom  tolerancji ryzyka. Na potrzeby przeżycia wirusa, to jest właśnie twoja [grupa zażyłości](https://pl.crimethinc.com/2017/02/06/how-to-form-an-affinity-group-the-essential-building-block-of-anarchist-organization), podstawowy budulec zdecentralizowanej organizacji anarchistycznej.  Niekoniecznie musisz mieszkać z nimi w tym samym budynku; ważne jest, że możecie zmniejszyć swoje czynniki ryzyka do tych, które razem dzielicie i z którymi czujecie się komfortowo. Jeśli wasza grupa jest za mała,  będziecie odizolowani – a to będzie ogromnym problemem, jeśli  zachorujecie. Jeśli wasza grupa jest zbyt duża, narazicie się na  niepotrzebne ryzyko infekcji.

Rozmawiajcie ze sobą, aż ustalicie wspólne  oczekiwania co do tego, w jaki sposób podejdziecie do ryzyka zarażenia.  To może być wszystko, od całkowitej fizycznej izolacji, do pamiętania o  używaniu środka dezynfekującego po dotknięciu powierzchni w miejscach  publicznych. W swojej grupie, jeśli tylko nikt nie ma wirusa, nadal  możecie się przytulać, całować, przygotowywać wspólnie jedzenie, dotykać tych samych powierzchni – pod warunkiem, że zgadzacie się na poziom  ryzyka, który wspólnie jesteście gotowi tolerować i że komunikujecie się między sobą, gdy pojawi się nowy czynnik ryzyka.

Anarchiści nazywają to [kulturą bezpieczeństwa](https://pl.crimethinc.com/2004/11/01/what-is-security-culture) – praktyką ustalania zbioru wspólnych oczekiwań, żeby zminimalizować  ryzyko. Kiedy mamy do czynienia z policyjnymi represjami i państwową  inwigilacją, chronimy się przez dzielenie się informacjami potrzebnymi  do codziennych działań. Kiedy mamy do czynienia z wirusem, chronimy się  przez kontrolowanie wektorów wzdłuż których zakażenie może się  rozprzestrzeniać.

Całkowite uniknięcie ryzyka nigdy nie jest możliwe. Rzecz w tym, żeby określić ile ryzyka jesteś w stanie się podjąć i zachowywać się tak,  aby nie mieć żadnego żalu jeśli coś pójdzie nie tak, wiedząc, że  podjąłeś wszystkie środki ostrożności, które wydawały się potrzebne.  Dzieląc swoje życie z grupą zażyłości, zapewnisz sobie zarówno  bezpieczeństwo jak i towarzystwo.

[[https://cdn.crimethinc.com/assets/articles/2020/03/18/2.jpg]]

## Utwórz sieć

Oczywiście, wasza grupa zażyłości sama w sobie nie wystarczy, żeby  zaspokoić wszystkie wasze potrzeby. Co jeśli będziecie potrzebować  zasobów, do których żadne z was nie ma bezpiecznego dostępu? Co jeśli  wszyscy zachorujecie? Musicie być w kontakcie z innymi grupami w sieci  pomocy wzajemnej, tak aby jeśli któraś z grup zostanie sparaliżowana,  inne mogą przyjść jej z pomocą. Będąc częścią takiej sieci, możecie  udostępniać zasoby i wsparcie bez konieczności wystawiania się na ten  sam poziom ryzyka u wszystkich. Polega to na tym, że kiedy ludzie z  różnych grup w sieci kontaktują się ze sobą, stosują znacznie bardziej  rygorystyczne środki ostrożności, żeby zminimalizować dodatkowe ryzyko.

Wyrażeniem “pomoc wzajemna” szasta się ostatnio bardzo dużo, robią to nawet [politycy](https://twitter.com/AOC/status/1240022784731947008). W swoim poprawnym znaczeniu pomoc wzajemna nie jest programem, który  zapewnia jednokierunkowe wsparcie w sposób, w jaki robią to organizacje  charytatywne. Jest to raczej zdecentralizowana praktyka wzajemnej  opieki, dzięki której członkowie sieci upewniają się że każdy dostaje  to, czego potrzebuje, i dlatego każdy ma powód, żeby angażować się w  dobro pozostałych. To nie jest kwestia wymiany na zasadzie wet za wet,  ale raczej wymiana opieki i zasobów, która tworzy rodzaj nadmiaru i  odporności potrzebnych do utrzymania społeczności w trudnych czasach.  Sieci pomocy wzajemnej prosperują najlepiej, kiedy możliwe jest  zbudowanie grupowego zaufania wśród członków na przestrzeni dłuższego  okresu. Nie musisz znać ani nawet lubić każdej osoby z sieci, ale każdy w jej obrębie musi dać z siebie wystarczająco, aby wasze wysiłki wespół  wytworzyły poczucie dostatku.

Struktura wzajemności może zdawać się podatna na stratyfikację, gdzie ludzie z podobnych klas społecznych z podobnym dostępem do zasobów  ciągną do siebie, by uzyskać największy zwrot z inwestycji ich własnych  zasobów. Ale grupy z różnych środowisk mogą mieć dostęp do szerokiego  zakresu różnych rodzajów zasobów. W tych czasach, bogactwo finansowe  może być o wiele mniej wartościowe niż doświadczenie w pracy  hydraulicznej, umiejętność mówienia danym dialektem czy społeczne więzi  we wspólnocie, od której nigdy nie sądziłeś, że będziesz zależny. Każdy  ma dobry powód do rozszerzania swoich sieci pomocy wzajemnej możliwie  jak najdalej.

Podstawowym założeniem jest tutaj to, że to nasze więzi z innymi  zapewniają nam bezpieczeństwo, a nie nasze zabezpieczenie płynące z  władzy nad nimi. Prepersi, którzy skupili się na gromadzeniu prywatnych  zapasów jedzenia, sprzętu i broni, przygotowują się na apokalipsę z  rodzaju każdy-przeciwko wszystkim. Jeśli całą swoją energię włożysz w  rozwiązania indywidualne, zostawiając wszystkich wokół na pastwę  samotnej walki o przetrwanie, twoją jedyną nadzieją jest przestrzelenie  [outgun] konkurencji. A nawet jeśli ci się uda – kiedy nie będzie już  nikogo, kto mógłby zwrócić pistolet przeciwko tobie, będziesz ostatnim  pozostałym, a ten pistolet będzie ostatnim narzędziem do twojej  dyspozycji.

***

# Jak Odnosimy Się Do Ryzyka

Pojawienie się nowej potencjalnie śmiercionośnej zarazy zmusza nas  wszystkich do przemyślenia tego, jak odnosimy się do ryzyka. Co jest  warte ryzykowania naszego życia?

Po namyśle większość z nas dojdzie do wniosku, że – przy pozostałych  niezmienionych czynnikach – ryzykowanie naszego życia tylko po to, żeby  dalej móc odgrywać naszą rolę w kapitalizmie, nie jest tego warte. Z  drugiej strony, wartym może być ryzykowanie życia by chronić się  nawzajem, troszczyć się o siebie, bronić naszej wolności i możliwości  życia w egalitarnym społeczeństwie.

Tak jak kompletna izolacja nie jest bezpieczniejsza dla osób  starszych, tak próby zupełnego uniknięcia ryzyka nie zapewnią nam  bezpieczeństwa. Jeśli będziemy myśleć tylko o sobie, kiedy nasi ukochani zachorują, nasi sąsiedzi umrą, a państwo policyjne odbierze nam ostatni skrawek autonomii, nie będziemy bezpieczniejsi. Jest wiele różnych  rodzajów ryzyka. Nadchodzą czasy, kiedy najprawdopodobniej będziemy  musieli przemyśleć, jakiego ryzyka jesteśmy się w stanie podjąć, żeby  godnie żyć.

To prowadzi nas do pytania o to, jak przetrwać wszystkie niepotrzebne tragedie, jakimi rządy i światowa gospodarka nas obsypują w związku z  epidemią – nie wspominając wszystkich niepotrzebnych tragedii, które już zdążyły wytworzyć. Na szczęście, te same struktury, które mogą  umożliwiać nam przetrwanie wirusa razem, mogą również przygotować nas do przeciwstawienia się im.

[[https://www.youtube.com/watch?v=yUBN-sCHBWA Starcia anarchistów z policją podczas zamieszek więziennych w Mediolanie.]]

# Przetrwać Kryzys

Powiedzmy sobie jasno: [totalitaryzm](https://abeautifulresistance.org/site/2020/3/17/pandemics-state-exception) nie jest już zagrożeniem usytuowanym w przyszłości. Środki wprowadzane  na całym świecie są totalitarne w każdym tego słowa znaczeniu. Jesteśmy  świadkami wprowadzenia jednostronnego rządowego rozporządzenia  nakładającego całkowite zakazy podróżowania, 24-godzinne areszty domowe, prawdziwy [stan wojenny](https://www.thestar.com.my/news/world/2020/03/17/peru-deploys-military-to-slow-coronavirus-spread-chile-closes-borders) i inne działania dyktatur państwowych.

[[https://cdn.crimethinc.com/assets/articles/2020/03/18/5.jpg]]

Nie znaczy to, że nie powinniśmy wprowadzać środków chroniących nas  przed rozprzestrzenianiem się wirusa. Należy po prostu przyznać, że  środki podejmowane przez rozliczne rządy są oparte na autorytarnych  sposobach i autorytarnej logice. Pomyśl jak dużo więcej funduszy  przeznaczanych jest na wojsko, policję, banki i [giełdę papierów wartościowych](https://www.gq.com/story/trillion-dollar-stimulus-but-no-testing) niż na publiczną służbę zdrowia i zasoby mające na celu pomoc ludziom w przetrwaniu kryzysu. Nadal łatwiej jest być [aresztowanym za włóczęgostwo](https://www.tgcom24.mediaset.it/cronaca/milano-denunciato-un-senzatetto-violato-il-decreto-coronavirus_16077475-202002a.shtml), niż dostać test na wirusa.

Tak jak wirus pokazuje nam prawdę o sposobie życia jakie wiedliśmy – o naszych relacjach i naszych domach – tak również uświadamia nam, że już żyliśmy w społeczeństwach autorytarnych. Nadejście pandemii tylko czyni to formalnym. Francja [wysyła 100,000 policjantów](https://www.aljazeera.com/news/2020/03/france-deploy-100000-police-enforce-coronavirus-lockdown-200316220916435.html) na ulice, 20,000 więcej niż rozmieszczonych zostało podczas apogeum  protestów żółtych kamizelek. Uchodźców szukających schronienia odsyła  się z powrotem na granicach między USA a Meksykiem i Grecją a Turcją. We Włoszech i Hiszpanii [bandy policjantów atakują osoby uprawiające jogging](https://www.wumingfoundation.com/giap/2020/03/la-viralita-del-decoro/?fbclid=IwAR3IdaAIdtgEDzIPAbTsg9timbLk-BOKYxBmydvz94pSfQKyJ5224qSfJXQ) na pustych ulicach.

[[https://vimeo.com/398582259 Osoba uprawiająca jogging zostaje pobita przez policjantów na Sycylii.]]

W Niemczech, policja w Hamburgu wykorzystała sytuację do [eksmisji](https://www.mopo.de/hamburg/schliessung-in-hamburg-polizei-raeumt-lampedusa-zelt-wegen-corona-36421026) autonomicznego namiotu dla uchodźców, który funkcjonował przez kilka lat. Pomimo kwarantanny, policja w Berlinie nadal grozi [eksmisją barowi anarchistycznego kolektywu](https://syndikatbleibt.noblogs.org/post/2020/03/14/schliesung-wegen-corona-raumung-bleibt-bestehen/). Gdzieś indziej, policja ubrana w [pełen mundur pandemicznego szturmowca](https://www.insuedthueringen.de/region/suhl_zellamehlis/suhl/Polizei-holt-mit-Grossaufgebot-Stoerer-aus-Fluechtlingsheim;art83456,7180877) urządziła nalot na ośrodek dla uchodźców.

Co najgorsze, wszystko to ma miejsce przy milczącej zgodzie ogółu.  Władze mogą zrobić praktycznie wszystko w imię ochrony naszego zdrowia – łącznie z zabiciem nas.

W miarę nasilania się sytuacji, prawdopodobnie zaobserwujemy policję i wojsko używające coraz bardziej zabójczych środków. W wielu miejscach  na świecie, [to oni są jedynymi, którzy posiadają wolność do gromadzenia się w dużych ilościach](https://www.tag24.de/amp/thema/coronavirus/trotz-corona-angst-polizei-und-feuerwehr-feiern-grosse-party-1461169). Kiedy policja stanowi jedyne ciało społeczeństwa, które może zbierać  się en masse, nie ma określenia innego niż “państwo policyjne” aby  opisać formę społeczeństwa w którym żyjemy.

Były znaki ku temu, że sytuacja zmierzała w tym kierunku od dekad.  Kapitalizm polegał kiedyś na utrzymywaniu masywnej liczby dostępnych  pracowników do wykonania pracy industrialnej – wskutek tego, nie było  możliwym traktować życia tak podle, jak traktuje się je dzisiaj. Jako że kapitalistyczna globalizacja i automatyzacja zmniejszyła swoją  zależność od pracowników, globalna siła robocza stopniowo przesunęła się do sektora usługowego, wykonując pracę niewymaganą do funkcjonowania  ekonomii, a i więc mniej pewną i gorzej płatną, podczas gdy rządy stały  się coraz bardziej zależne od przemocy zmilitaryzowanej policji do  kontrolowania niepokojów i gniew.

Jeśli pandemia potrwa wystarczająco długo, prawdopodobnie zobaczymy  więcej automatyzacji – samochody autonomiczne stwarzają dla burżuazji  mniejsze zagrożenie zakażeniem niż kierowcy Ubera – a wyparci pracownicy zostaną podzieleni pomiędzy przemysłem represji (policja, wojsko,  prywatna ochrona, wojsko najemne) a prekariatem, który jest zmuszony do  podejmowana wielkiego ryzyka, aby zarobić kilka groszy. Przyspieszamy w  przyszłość, w której cyfrowo połączona klasa uprzywilejowana wykonuje  wirtualną pracę w izolacji, podczas gdy masywne państwo policyjne chroni ich przed spisanym na straty podklasą społeczną, podejmującą większość  ryzyka.

Już teraz, miliarder Jeff Bezos rozszerzył liczbę pracowników Amazona o 100,000, spodziewając się, że jego firma wszędzie doprowadzi lokalne  sklepy do bankructwa. Podobnie, Bezos nie udzieli płatnych urlopów  pracownikom jego Whole Foods pomimo ciągłego ryzyka, z którym mierzą się w sektorze usługowym – nawet jeśli podniósł im płace o 2$ na czas  kwietnia. W skrócie, uważa ich życia za bezwartościowe, ale przyznaje,  że za ich śmierć należy im się coś ekstra.

W tym kontekście, na pewno dojdzie do buntu. Możliwym jest, że  ujrzymy kilka reform społecznych wycelowanych w udobruchanie  społeczeństwa – przynajmniej tymczasowych, aby zminimalizować siłę  uderzeniową pandemii – ale pojawią się wraz z ciągle nasilającą się  przemocą państwa, bez której nikt sobie nie wyobraża się obejść, na tyle na ile jest ona fałszywie rozumiana jako obrońca naszego zdrowia.

[[https://cdn.crimethinc.com/assets/articles/2020/03/18/6.jpg]]

W rzeczywistości, państwo samo w sobie jest dla nas najbardziej  niebezpieczne, jako że egzekwuje drastycznie nierówną dystrybucję  surowców zmuszającą nas do konfrontacji z tak nierównymi dystrybucjami  ryzyka. Jeśli chcemy przetrwać, nie możemy ograniczyć się do wymagania  bardziej sprawiedliwej polityki – musimy również delegitymizować i  podkopać władze państwa.

## Strategie oporu

Zanim skończymy, zamkniemy całość kilkoma strategiami oporu, które są już wprowadzane w życie.

### Strajki czynszowe

W San Francisco, kolektyw mieszkaniowy [Station 40](https://twitter.com/crimethinc/status/1239791321927254016) wskazuje drogę przez jednostronne zadeklarowanie strajku czynszowego w odpowiedzi na kryzys:

> “Pilność momentu wymaga stanowczych i kolektywnych działań.  Robimy to, aby ochronić i zadbać o siebie i swoją społeczność. Teraz,  bardziej niż kiedykolwiek, odmawiamy spłaty długów i nie godzimy się na  bycie wykorzystywanymi. Nie poniesiemy tego ciężaru za kapitalistów.  Pięć lat temu, pokonaliśmy właściciela w jego próbach wyeksmitowania  nas. Wygraliśmy dzięki solidarności naszych sąsiadów i przyjaciół z  całego świata. Wzywamy tę sieć po raz kolejny. Nasz kolektyw czuje się  przygotowany na okupacje zaczynające się o północy na terenie całej  aglomeracji San Francisco. W tym momencie, najbardziej dla nas znaczącym aktem solidarności byłoby strajkowanie razem z nami. Będziemy stać za  wami murem, tak jak wiemy, że wy staniecie murem za nami. Odpoczywajcie, módlcie się i opiekujcie się sobą nawzajem.”

[[https://cdn.crimethinc.com/assets/articles/2020/03/18/7.jpg class:portrait]]

Dla milionów ludzi pozbawionych możliwość opłacenia rachunków, to  połączenie przyjemnego z pożytecznym. Niezliczone miliony ledwo wiążące  koniec z końcem już straciły pracę i dochody, i nie dadzą rady zapłacić  kwietniowego czynszu. Najlepszym sposobem w jaki możemy im pomóc jest  wspólne wszczęcie strajku, tak by uniemożliwić władzom wzięcie na  celownik wszystkich niewypłacalnych. Banki i właściciele nieruchomości  nie powinni móc wciąż czerpać korzyści z czynszów i hipoteki w momencie w którym zarabianie stało się niemożliwe. To po prostu kwestia zdrowego  rozsądku.

Idea ta już zaczęła rozpowszechniać się [w różnych formach](https://twitter.com/MW_Unrest/status/1240351076542492679). W Melbourne w Australii lokalna gałąź Industrial Workers of the World promuje zbiórkę pieniędzy na [strajki czynszowe w dobie COVID-19](https://www.megaphone.org.au/petitions/covid-19-rent-strike-pledge). [Rose Caucus](https://www.rosecaucus.com/petitions) [wzywa do zawieszenia czynszów](https://twitter.com/RentStrike2020), hipoteki i innych opłat podczas pandemii. W stanie Washington działacze ze [Strajku Czynszowego Seattle](https://rentstrike.noblogs.org) robią to samo. Najemcy z [Chicago grożą strajkiem czynszowym](https://www.hpherald.com/news/tenants-ask-mac-properties-to-cancel-april-rents-threaten-rent/article_8dee3d0a-6892-11ea-9e8f-d3163c106da0.html) razem z mieszkańcami [Austin](https://twitter.com/RentStrikeATX/status/1241100235079901184), St. Louis i [Texasu](https://www.jotform.com/form/200780899378169). W Kanadzie mobilizacja zaczyna się w [Toronto](https://www.facebook.com/groups/KeepYourRent/), [Kingston](https://www.facebook.com/groups/KeepYourRent/) i Montrealu. [Inni](https://www.instagram.com/p/B90EEE5HXtW/) [rozpowszechniają dokumenty](https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeypfyMWCtC5FG7h0kTKeNpgttbARcINd8zjIj7uiwHv-VFMA/viewform) wzywające do strajku czynszowego i hipotecznego.

Aby strajk czynszowy odniósł sukces na skalę krajową przynajmniej  jedna z tych inicjatyw będzie musiała osiągnąć wystarczający impet, by  duże grupy ludzi mogły mieć pewność, że nie zostaną postawione bez  pomocy jeśli zdecydują się na udział. Lecz zamiast czekać na odgórną  koordynację olbrzymiego strajku ze strony jednej masowej organizacji  najlepiej by działania te zaczynały się u samych podstaw.  Scentralizowane organizacje często zgadzają się na kompromisy na  wczesnym etapie działań, podcinając skrzydła autonomicznym staraniom,  które dają takim ruchom siłę. Najlepszą rzeczą, jaką jesteśmy moglibyśmy zrobić by wyjść z tych doświadczeń silniejszymi, byłoby budowanie sieci mogących obronić się niezależnie od odgórnych decyzji.

[[https://cdn.crimethinc.com/assets/articles/2020/03/18/4-pl.png class:portrait]]

### Strajki pracownicze i tranzytowe

Setki pracownic i pracowników z [atlantyckich stoczni w Saint-Nazaire rozpoczęły wczoraj strajk](https://enoughisenough14.org/2020/03/17/saint-nazaire-france-walkout-at-atlantic-shipyards/). W Finlandii kierowcy autobusów [odmówili pobierania opłat](https://yle.fi/uutiset/3-11254744) od użytkowników komunikacji, by zwiększyć swoje bezpieczeństwo  zdrowotne i zaczęli sprzeciwiać się ryzyku na jakie są narażani,  pokazując tym samym realną możliwość istnienia darmowej komunikacji  miejskiej.

Jeśli mielibyśmy szukać dobrego momentu na pokaz siły, poprzez  strajki i przerwanie pracy, licząc na poparcie ze strony umęczonej i  niepewnej jutra klasy pracującej – oto on. Choć raz większość populacji  odniesie się do nas z sympatią, skoro tylko przerwanie biznesu może  również zmniejszyć ryzyko rozprzestrzeniania się wirusa. Zamiast dążyć  do poprawy indywidualnych warunków poszczególnych pracowników osiąganą  podnoszeniem płac wierzymy, że najważniejszą rzeczą jest budowa połączeń mogących przerywać działanie biznesu, zakłócać działanie systemu jako  całości i wskazywać alternatywne, rewolucyjne sposoby życia i  zawiązywania relacji. Na tym etapie łatwiej wyobrazić jest sobie  obalenie kapitalizmu od możliwości zreformowania go w takich warunkach  tak, by sprawiedliwie służył nam wszystkim w równym stopniu.

### Bunty więzienne

Bunty w [brazylijskich](https://g1.globo.com/sp/santos-regiao/noticia/2020/03/16/centenas-de-detentos-fogem-de-presidio-em-mongagua-sp-video.ghtml) i włoskich więzieniach już teraz doprowadziły do kilku ucieczek, w tym  do przypadków masowych. Odwaga tych więźniów powinna przypomnieć nam o  wszystkich populacjach “na celowniku”, trzymanych z dala od publiki,  najbardziej narażonych na krzywdę podczas katastrof takich jak ta.

[[https://twitter.com/bnonews/status/1239708674626650115]]

***

Może to nas również zainspirować: zamiast słuchać rozkazów i  pozostawać w ukryciu, podczas gdy cały świat przekształcany jest w  macierz więziennych cel, możemy dokonać wspólnej ucieczki.


